Begonya

begonya1 Begonya

Bahçelerde, balkonlarda yetiştirildiği gibi, iç mekanlarda da kullanılabilen rengarenk çiçekleri ya da dekoratif yaprakları ile pek çok türü bulunan bir süs bitkisidir.

İç mekan bitkileri, genelde çevre koşullarına çok duyarlı bitkilerdir. Güneş seviyorsa güneşe, gölge seviyorsa gölgeye yerleştirilmelidir. Aksi takdirde gelişmeleri mümkün değildir. Bu nedenle tüm isteklerini bilmek zorundayız.

Begonyanın bitkisel özellikleri:

Begonyagiller familyasının en önemli cinsi olan Begonya’nın 600 farklı türü bulunmaktadır. Güney Amerika ve Güney Afrika’nın tropikal bölgelerinde yabani olarak yetişir.

Bilimsel adı “Begonia”dir.

Bakışımsız yapraklı, bir eşeyli çiçekli, küçük çalı ya da otsu bitkilerdir. Göz alıcı çiçekleri ve güzel görünümlü yaprakları için yetiştirilen bir süs bitkisidir.

Önemli türleri:

Bahçelerde ya da iç mekan bitkileri olarak yetiştirilen 3 önemli türü vardır:

  • Bahçe begonyası (B. Semperflorens): Avrupa’ya 19. yüzyılda girmiş, Brezilya kökenli bir bitki olup, ipliksi köklere ve küçük çiçeklere sahiptir.
  • Yumru köklü begonyalar (B. Socotrana-B. Pearcei): Avrupa’ya daha geç girmiş, iri çiçekli begonyalar elde etmek için melezlemelerde kullanılan begonya türleridir. Sarkık formda çiçekleri ile etkileyici bir görünüme sahiptirler.
  • Yaprak begonyalar (B. Rex): Hem Asya hem de Amerika kökenli türleri olanı rengarenk süslü yapraklara sahip kök saplı büyük yapraklı begonyalardır. Ülkemizde her üç tür begonya hem bahçelerde hem de iç mekanlarda süs bitkisi olarak kullanılmaktadır.

Işık istekleri:

Bazı türleri olabildiğince fazla ışık isterken, bazı türleri doğrudan güneş ışığı almayan yarı gölge ortamları sever. Hibrit (melez) begonyalar, genelde yarı gölge ortamlarda yetişir. Kışın çiçek açan, büyük çiçekli begonyaların bazı türleri, üstlerine asılan 60 watt’lık lambalarla ek ışıklandırma yapılarak ışık bakımından yetersiz aylarda da çiçeklendirilebilirler.

Sıcaklık isteği:

Sıcaklık isteği açısından da türler arası bazı farklılıklar görülür. Hibrit türler serin ortamları sever. Geceleri 5-15 derece, kışın ise 10 derecenin altına düşmeyen ortam isterler. Diğer türler normal oda sıcaklığında yetişebilir. Yaprak begonya türleri ise sıcak ortamları sever. Gece 16-20 derece arası sıcaklık onlar için idealdir.

Su isteği:

Begonya türlerinin hemen hepsi düzenli olarak sulanmak isterler. Toprak sürekli nemli olmalıdır.

Nem isteği:

Genelde nemli ortamları severler. Bazı türler yüksek nem istese de normal nemli ortamlarda da yetiştirilebilirler.

Toprak isteği:

Normal saksı toprağında yetişen türler olduğu gibi, içine torba karıştırılmış (ya da yaprak çürüntüsü) topraklara gereksinim duyan türler vardır. Yaprak begonlar bu türden begonyalardır.

Gübre isteği:

Kışın çiçek açan begonya türleri, düzenli olarak mayıs-eylül ayları arasında iki haftada bir gübrelenmek ister. Diğer türler ise haftada bir aynı şekilde gübrelenir. Gübre 1 lt. suya 2 gr. kompoze gübre konarak hazırlanır. Her sulamada yeniden hazırlanması iyi olur.

Saksı değiştirme zamanı mart-nisan ayları olup, her yıl saksı değiştirilmelidir.

Üretimi nasıl yapılır?

Hibrit türler genelde tohumla üretilirse de, iyi bir türe sahip olmak için, beğenilen begonyadan çelik alarak üretmek en kolay yöntemdir. Tepe sürgününden alınan çelik, su veya köklendirme ortamında köklendirilir. Kökler yeterince geliştiğinde saksılara alınır.

Yumrulu ya da yaprak begonyalar için farklı üretim yöntemleri vardır.

Yumrulu begonyalar nasıl üretilir?

Yumrular kuru torf içinde 10 derecede kışı geçirdikten sonra, mart ayı ortalarında daha sıcak bir ortama alınır ve torf sürekli sulanarak yumruların sürgün vermesi sağlanır. Yumrular topraktan çıkarılmadan önce sulama yavaş yavaş azaltılır. Yaklaşık eylül ayı sonlarında sap kısmından kesilerek torflara konmadan önce iyice kurutularak çürümeleri önlenir.

Yaprak begonyaların üretimi nasıl yapılır?

Yaprak begonyalarda üretim, genellikle yaprak çeliği ile yapılır. Olgun yapraklar koparılarak, yaprağın alt yüzüne, toplu iğne ile 1 cm’lik çizikler atılarak köklendirme ortamına yatırılır. Üzerleri cam ya da naylonla örtülür ve düzenli olarak sulama yapılır. İğne ile çizilen yerlerden yeni bitkilerin oluşması sağlanır.

Begonyada en çok görülen hastalık nedir?

Begonyalar “küllenme” hastalığına karşı çok duyarlıdır. Bu nedenle bitki dikkatle gözlenmeli ve külleme görülür görülmez, daha başlangıç devresindeyken, bitkiye kükürt vererek, hastalığı yapan mantarlar öldürülmelidir.

Evinizi güzelleştirmek için pencere önlerinde, salonlarda, balkon ve bahçelerinizde bu güzel çiçekli ve güzel yapraklı bitkilerden her zaman yararlanabilirsiniz.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>