Şifalı Bitkiler: Tarçın

tarçın1 çantamodelleri.biz  Şifalı Bitkiler: Tarçın

 

Öğütülmüş kabukları, hoş kokusu ve tadı nedeniyle pastalarda, sütlü tatlılarda kullanılan, Asya ve Afrika’nın tropikal bölgelerinde yetişen aromatik bir ağaçtır.

Peklik verici, gaz söktürücü, antiseptik özellikler taşır. Özellikle nezle, grip, soğuk algınlığına karşı tarçın kabukları kullanılır. Tedavi amacıyla kullanılan kısımları sürgün kabuklarıdır.

Latince ve bilimsel adı “Cinnamomum cassia” olan tarçın; çin tarçını, loğusa, darçın ve şerbet kokusu diye de adlandırılır.

tarçın2 çantamodelleri.biz  256x300 Şifalı Bitkiler: Tarçın

Bitkisel özellikleri: Defnegiller familyasından, Güney Çin ve Endonezya’da yetişen, kışın yapraklarını dökmeyen 10-12 m. boyunda büyük bir ağaçtır. Daha çok Çin tarçını olarak bilinir. Kabuklarından yaralanabilmek için ağacın 6 yıllık olması beklenir. Çünkü Çin tarçını en az 6 yıllık sürgünlerin kabuklarından elde edilir.

Türleri:

-          Seylan tarçını (Cinnamomum ceylanicum): bu türe gerçek tarçın da denir. Çin tarçını kadar fazla uçucu yağa sahip olmamasına rağmen kokusu ondan daha güzeldir. Seylan tarçını, kışın yapraklarını dökmeyen küçük bir ağaçtır. Kabuk 3-4 yıllık sürgünlerden elde edilir.

-          Ak tarçın ya da Beyaz tarçın (Canella alba): Winteranaceae familyasına bağlı, Antiller’de yetişen aromatik bir ağaçtır. Kabukları beyaz ve acıdır.

-          Malabar tarçını (Cinnamomum abtusifoliım): Bu ağacın kabuğu da tarçın olarak kullanılır.

-          Yalancı tarçın: Karanfil (Caryaphyllus aromaticus) ve Amber (Croton cascarilla) gibi aromatik ağaçların kabuklarından elde edilen tarçınlar, yalancı tarçın adı altında kullanılır.

Çin ve Seylan tarçınının elde edilişi sırasındaki işlemler arasında bazı farklılıklar vardır. Çin tarçını sürgünleri 30-50 cm. boyunda kesilir, kurutulur. Genç ve yaşlı dalların kabukları ayrı ayrı ambalajlanır. Genç sürgünler birinci kalite, yaşlı dalların kabukları ise ikinci kalite kabul edilir. Seylan tarçınında ise kabuklar 30 cm. boyunda çıkarılır, iç içe geçirildikten sonra yığın halinde 1-2 gün bekletilir. Bu süre içinde fermantasyona uğrayan kabukların dış kısımları soyulur, kurutulur, tekrar iç içe geçirilerek bir kez daha gölgede ve güneşte kurutulduktan sonra ticarete çıkarılır. Bu işlemler zaten daha güzel bir tat ve kokuya sahip seylan tarçınını daha da değerli yapar.

Tarçının eczacılıkta kullanımı:

Peklik verici, gaz söktürücü, antiseptik olarak kullanıldığı gibi birçok galenik preparatta koku verici olarak da yer alır. (Galenik ve preparat, eczanelerce hazırlanan ilaçlara verilen ad)

Tarçının geleneksel tedavilerde kullanımı:

Mide rahatsızlıklarında, iştah açıcı olarak, solucan düşürücü olarak, ishal kesici olarak, kalbi kuvvetlendirici olarak, vücudu ferahlatıcı ve kuvvetlendirici olarak, nezle, grip, soğuk algınlığını hafifletici olarak kullanılmaktadır.

Tarçının kullanımı:

Çay olarak kullanımı: Tarçın kabuklarını suda hafif kaynatarak elde edeceğiniz çayı gerektikçe içebilirsiniz.

Esans olarak kullanımı: Tarçın kabuğunun damıtılmasından elde edilen tarçın uçucu yağı, tarçın esansı olarak kullanılır. Oldukça kuvvetli tarçın kokusu taşır. Baharlı ve lezzetli sıvıdır. Şeker üzerine 2-3 damla damlatarak iştah açıcı, midevi olarak kullanabilirsiniz. Fazla kullanım tehlikelidir.

Parfümeride de tarçın esansı kullanılmaktadır.

Tarçın çiçeği:

Aslında tarçın ağacının 7-10 mm. Uzunluğunda çivi şeklinde kuru meyveleridir. Yanlış olarak “Tarçın çiçeği” denilmektedir. Baharlı ve keskin tarçın kokulu oluşu nedeniyle tarçın gibi kullanılır. Bazı likörlerin yapımında da yer almaktadır.

Tarçının etkili maddeleri:

Seylan tarçını: Nişasta, şeker, musilaj, tanen, %0.5-%1.5 uçucu yağ taşır. Uçucu yağında eczacılık açısından değerli bileşikler bulunur.

Çin tarçını: Etkili maddeler hemen hemen Seylan tarçını ile aynıdır. Yalnız uçucu yağ oranı biraz daha yüksektir (%1-2) fakat Seylan kadar güzel kokmaz. Esansı da Seylan tarçını esansından daha az kalitelidir.

Tarçının farklı kullanım alanları:

Bilindiği gibi tarçın en çok baharat olarak kullanılır. Tedavi amaçla kullanımı ikinci sırada yer alır. Bunlar dışında tarçının kullanıldığı yerler; içki yapımı (likör-şarap), parfümeri, çikolata imalatı ve gıda maddelerinin korunması. Tarçının baharatlar içinde en fazla anti bakteriyel etkiye sahip olduğu yeni çalışmalarla ortaya çıkarılmıştır. Birçok bakterinin gelişimini tamamen durdurması nedeniyle gıdaların korunmasında doğal madde olarak yer almaktadır.

Ünlü Türk bilginlerinden Hayatizade Mustafa Feyzi Efendi, 17. yy ’da yaşamış bir Türk bilgini olup tarçınla ilgili şu bilgileri vermiştir: “Tarçının iyisi 15 yıl müddetle bozulmaz bilhassa yağı çok hararetlidir. Bütün iltihaplı hastalıkları iyi eder. Nezleye faydası vardır. Kalbi ferahlatır, kanı harekete geçirir. Soğuktan gelme mide ağrılarına faydası vardır, ağrılara iyi gelir”. Yine 17.yy’da yaşamış Salih Bin Nasrullah “tıkanmaları açar, kalbe ferahlık verir, öksürüğe iyi gelir” demiştir. 19. yy. ‘da yaşamış Dr. Mehmed Nuri tarçının uyarıcı ve antispazmatik (kas gevşetici) olduğunu, Şanizade Ataullah ise, sindirim bozukluklarında faydalı olduğunu yazmıştır.

Severek içeceğiniz, hoş kokulu, aromatik bir çay olan tarçın çayı, soğuk kış günlerinde size dinçlik, ferahlık verecek birçok hastalıkla baş edebilmenize yardımcı olacaktır. Tüm ilaçlarda olduğu gibi Tarçını da uzun süreli kullanımlarda doktorunuza danışarak kullanabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>