Vanilya

vanilya Vanilya vanilya1 VanilyaAsya, Afrika ve Amerika’da, hoş kokulu meyveleri için yetiştirilen sarmaşık türü bir bitki ve onun meyvelerinden elde edilen bir tür baharattır.

Vanilya, uzun yıllar boyu, uyarıcı, afrodizyak ve spazm çözücü olarak kullanılmıştır. Daha sonra hemen hemen sadece koku verici ve baharat olarak yararlanılmıştır.

Bugün ise sağlık sorunları için bitkisel ilaçlar önem kazanınca, vanilya da tıbbi özellikleri ile yeniden gündeme gelmiştir.

Vanilyanın Bitkisel Özellikleri:

Birçenekliler sınıfının, salepgiller familyasından vanilya, etli, yeşil silindirik saplı, sarmaşık türü bir bitkidir.

Yaprakları sapsız olup yapraklara karşıt çıkan ek köklerle, kendine destek olan ağaç ya da herhangi bir cisme tutunarak sarılır.

Çiçekleri salkım halindedir. Meyveler ise 15-25 cm uzunluğunda, küçük parmak kalınlığında, kapsül ya da badiç biçimindedir.

Vanilya Nasıl Elde Edilir?

Tamamen olgunlaşmadan önce toplanan meyveler, kamış sepetler içine konarak, 10°C civarında ısıtılmış bir suya bastırılır. 1.5-2 dk bekletildikten sonra çıkarılarak, içi yün kaplı sandıklarda bir gece tutulur. Ertesi gün güneşe serilir. Güneşin kuvveti azalmaya başladığında tekrar toplanır, yünlere sarılarak yine içi yün kaplı sandıklara konur. (Yün birdenbire soğumasını önler.) Bu işlem istenen elastikiyet sağlanana kadar devam eder. Daha sonra da 1 5-30 gün kadar özel dolaplarda ikinci bir kez kurutmaya tabi tutulurlar ve işlem bitince özel tenekelerde ticarete sunulur.

Özel kokulu “VANİLİN” maddesi, ancak bu işlemlerden sonra otaya çıkmaktadır.

Vanilyanın türleri:

Vanilyanın meyveleri için yetiştirilen iki türü vardır. En çok kullanılan, yukarıda sözünü ettiğimiz tür olup, ikincisi ise Meksika kökenli vanilya (V. pompona)’dır.

Meksika kökenli vanilya, sıcak ve nemli iklim ister. Çiçekleri çabuk dökülür, meyvelerinin olgunlaşması çok uzun zaman alır. Bu türden elde edilen Vanilya da çok özel bir vanilyadır.

Vanilyanın halk hekimliğindeki kullanım alanları: Ağrı giderici, ateş düşürücü, hazmettirici, broş açıcı, uyarıcı, afrodizyak, spazm çözücü, koku ve tat verici olarak kullanılır.

Kullanım şekilleri: Toz halinde, tentür olarak ve krem olarak kullanılır.

Toz halinde kullanımı: En yaygın kullanım şekli toz halinde kullanımdır. Baharat halinde kullanımında olduğu gibi, şifa amaçlı kullanımlarda da doğrudan içeceklere ya da yiyeceklere toz olarak ilave ederek kullanabilirsiniz.

Tentür halinde kullanım: Vanilyadan, tentür yapmak için bir şişe ya da kavanoza konan badiçler üzerine iyi cins bir şarap dökülerek ağzı sıkıca kapatılır. 1 4 gün sıcak bir ortamda bekletildikten sonra, damla damla kullanılır.

Vanilya kremi: Vanilya, badiçlerinin içki ispirtosu içinde bırakılmasıyla elde edilen bir tür likör olup vanilya kremi adı altında küçük miktarlarda ilaç olarak kullanılır.

Vanilyadaki etkili maddeler: Vanilin, taze meyvelerde glikozit olarak bulunur. Daha sonra drogun hazırlanması sürecinde Vanilin’e dönüşür.

Farklı kullanım alanları: Mutfakta kullanımı, ilaç olarak kullanımından daha yaygındır. Hamur tatlılarında, özellikle sütlü tatlılarda, kek, kurabiye, çöreklerde kullanımı yanı sıra, kaymaklı dondurma yapımında da yer alır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>